Przy planowaniu budżetu na kolejny rok łatwo uznać, że wyższe limity PIT już obowiązują. W 2026 r. nadal działa próg 120 tys. zł, a podniesienie go i dodanie stawki 24 proc. jest planowane na 2027 r., o ile projekt przejdzie dalszą ścieżkę legislacyjną.
Najpierw sprawdź, czy chodzi o obowiązujące przepisy, czy projekt
- Rok podatkowy ma znaczenie: zapowiadana skala nie zmienia rozliczenia za 2026 r.
- Próg dotyczy podstawy opodatkowania, a nie automatycznie pensji brutto ani przychodu firmy.
- Po przekroczeniu progu wyższą stawką obejmuje się nadwyżkę, nie cały dochód.
- Przed zmianą zaliczek sprawdź status ustawy i sposób rozliczania wszystkich dochodów opodatkowanych skalą.
W 2026 r. próg pozostaje bez zmian, a nowe zasady są planowane na 2027 r.
Najłatwiej pomylić datę zapowiedzi z datą wejścia w życie. W 2026 r. skala PIT przewiduje 12 proc. do podstawy 120 tys. zł, a od nadwyżki ponad tę kwotę pobiera się 32 proc.; kwota zmniejszająca podatek wynosi 3600 zł. Potwierdza to tabela skali na podatki.gov.pl.
Projektowana zmiana ma dotyczyć dochodów uzyskanych w 2027 r. Zakłada próg 130 tys. zł dla stawki 12 proc., stawkę 24 proc. dla przedziału powyżej tej kwoty do 150 tys. zł oraz 32 proc. od nadwyżki ponad 150 tys. zł. Na dzień 12 listopada 2026 r. Ministerstwo Finansów opisywało zmianę jako projekt, więc nie należy traktować nowych parametrów jako obowiązującej skali. Aktualny status prac opisuje komunikat Ministerstwa Finansów.
Wyższa stawka obejmuje nadwyżkę, nie cały dochód
Przekroczenie progu nie powoduje, że cały dochód nagle podlega wyższej stawce. Zmienia się opodatkowanie tylko części ponad limitem. To rozróżnienie chroni przed częstym błędem w planowaniu premii, podwyżki lub dodatkowego zlecenia.
Przykładowo, przy rocznej podstawie opodatkowania 150 tys. zł pod obecnymi zasadami podatek według skali wyniósłby 20 400 zł przed uwzględnieniem dodatkowych ulg. Według projektowanej skali byłoby to 16 800 zł, czyli różnica wyniosłaby 3600 zł. To porównanie dotyczy samego PIT według skali, bez składek i indywidualnych odliczeń.
Uważam, że w kalkulacji wynagrodzenia bezpieczniej uwzględnić wyłącznie przepisy już obowiązujące, a korzyść z projektu traktować jako możliwy scenariusz, nie pewny dochód. Rozliczenie roczne może różnić się od zaliczek pobieranych w trakcie roku, bo płatnik nie zawsze zna wszystkie źródła dochodu.
Próg liczysz od podstawy, a kilka źródeł może się zsumować
Kwota na umowie lub fakturze nie zawsze jest kwotą porównywaną z progiem. W przypadku pracy najpierw ustala się dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania, a potem podstawę opodatkowania po przysługujących odliczeniach. Dodatkowo dochody opodatkowane skalą mogą się łączyć, na przykład wynagrodzenie z pracy, emerytura i dochód z umowy zlecenia.
W działalności gospodarczej próg odnosi się do dochodu, nie do obrotu. Przy sprzedaży opodatkowanej VAT przychód z niej pomniejsza się o należny VAT, a od przychodu odejmuje się koszty uzyskania. Ministerstwo Finansów przedstawia te zasady na stronie o opodatkowaniu działalności według skali.
W praktyce dodatkowe zlecenie może więc przesunąć część łącznej podstawy do wyższego przedziału, nawet jeśli samo wynagrodzenie z etatu nie zbliża się do granicy. Przy planowaniu zaliczek zestaw dochody ze wszystkich źródeł rozliczanych skalą, zamiast oceniać każdy dokument osobno.
Sprawdź swoją sytuację przed korektą zaliczki lub wyboru formy opodatkowania
Gdy zaliczki pobierane przez płatnika wydają się zbyt niskie albo zbliżasz się do progu, najpierw ustal, co jest dochodem opodatkowanym skalą i czy liczysz rok 2026, czy planujesz 2027. Nie zmieniaj zaliczek wyłącznie na podstawie zapowiedzi; sprawdź obowiązujący tekst przepisów oraz własne dochody i odliczenia.
| Twoja sytuacja | Możliwa przyczyna lub skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Dochód z etatu jest poniżej progu, ale masz też zlecenie lub emeryturę | Łączne dochody opodatkowane skalą mogą przesunąć część podstawy do wyższej stawki | Zsumuj źródła przed oszacowaniem rocznego PIT |
| Przychód firmy przekracza próg, ale ponosisz wysokie koszty | Próg nie jest liczony od samego obrotu | Ustal dochód i podstawę opodatkowania, uwzględniając koszty oraz należny VAT |
| Planowana zaliczka uwzględnia zapowiadane zasady na 2027 r. | Projekt nie musi jeszcze stanowić obowiązującej podstawy rozliczeń | Sprawdź status legislacyjny przed zastosowaniem nowych stawek |
| Rozważasz zmianę skali na podatek liniowy albo ryczałt | Sam próg PIT nie pokazuje całkowitych obciążeń ani skutków utraty ulg | Porównaj podatek, składkę zdrowotną, koszty firmy i dostępne preferencje |
Przedsiębiorca rozliczający się skalą może korzystać z ulg oraz preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem po spełnieniu warunków, ale składki zdrowotnej nie odlicza od podatku ani nie zalicza do kosztów na zasadach opisanych przez resort. Niższy PIT po zmianie progu nie przesądza więc sam o najlepszej formie opodatkowania.
Przy planowaniu budżetu oddziel pewne przepisy od możliwej zmiany
Najrozsądniej prowadzić dwa warianty kalkulacji: jeden oparty na skali obowiązującej w danym roku, drugi uwzględniający zmianę dopiero po jej uchwaleniu i wejściu w życie. Taki podział przydaje się szczególnie przy negocjowaniu wynagrodzenia, ustalaniu zaliczek i decyzji o formie opodatkowania działalności.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady doradcy podatkowego. Jeśli planowana zmiana wpływa na wysokość zaliczek, wspólne rozliczenie albo wybór opodatkowania firmy, skonsultuj wyliczenia z doradcą przed podjęciem decyzji.