Polska spółka zależna korzysta z ulgi podatkowej, ale jej grupa przekracza próg przychodów i centrala pyta o dane do rozliczenia GloBE. Globalny podatek minimalny może wtedy oznaczać dopłatę do efektywnego opodatkowania na poziomie 15 proc., choć sam niski CIT w Polsce nie przesądza jeszcze o jej wysokości ani o tym, która spółka zapłaci.
Najpierw sprawdź skalę grupy i obowiązki polskiej spółki
- Próg wejścia: skonsolidowany przychód grupy wynoszący co najmniej 750 mln euro w co najmniej 2 z 4 poprzednich lat.
- Stawka 15 proc.: dotyczy efektywnego opodatkowania liczonego według zasad GloBE, a nie prostego porównania z nominalną stawką CIT.
- Trzy mechanizmy: krajowy podatek wyrównawczy, IIR oraz UTPR rozdzielają prawo do pobrania dopłaty.
- Raportowanie: brak dopłaty lub zastosowanie bezpiecznej przystani nie musi zwalniać z obowiązków informacyjnych i deklaracyjnych.
- Zmiana praktyczna: DAC9 pozwala grupie składać GIR centralnie, ale nie usuwa automatycznie lokalnego zeznania podatkowego w Polsce.
Próg dotyczy przychodów całej grupy, a nie polskiej spółki
Wyobraź sobie polską spółkę z przychodami dużo poniżej progu, która należy do międzynarodowej grupy o dużej skali. To przychód skonsolidowany grupy, a nie obrót samej spółki zależnej, decyduje, czy w ogóle trzeba zbadać zasady GloBE.
Polska ustawa obejmuje grupę międzynarodową lub krajową, jeżeli osiągnęła przychód co najmniej 750 mln euro w co najmniej 2 z 4 lat podatkowych poprzedzających badany rok. Próg wynika ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego, a ustawowe reguły uwzględniają też szczególne sytuacje, takie jak krótszy rok podatkowy czy połączenie grup. Szczegóły zawiera ustawa o opodatkowaniu wyrównawczym.
W praktyce: jeśli grupa nie przekracza progu, jej polska spółka co do zasady pozostaje poza tym systemem. Jeśli próg jest spełniony, trzeba ocenić polską jednostkę i wyniki wszystkich podmiotów grupy działających w Polsce. Uważam, że sprawdzenie samej spółki córki to najłatwiejszy sposób, by przeoczyć obowiązek, który zaczyna się na poziomie skonsolidowanych danych.
Stawka 15 proc. nie oznacza dopłaty do nominalnego CIT
Wynik poniżej 15 proc. w zwykłym rozliczeniu CIT nie daje jeszcze odpowiedzi, czy powstanie podatek wyrównawczy. Efektywna stawka GloBE jest liczona dla jurysdykcji na podstawie odrębnych kategorii dochodu i podatków, z korektami wynikającymi z zasad rachunkowych oraz reguł ustawy.
Znaczenie może mieć więc sposób ujęcia ulg, podatków odroczonych, strat czy dochodu z działalności objętej zachętami inwestycyjnymi. Wynik ustala się dla jurysdykcji, a nie przez mechaniczne przypisanie różnicy między nominalnym CIT a 15 proc. do każdej spółki z osobna. Z tego powodu ulga podatkowa może wpłynąć na kalkulację, ale sama jej obecność nie przesądza o dopłacie.
Mechanizm może też uwzględnić wyłączenie części dochodu powiązane z realną obecnością gospodarczą, czyli kosztami kwalifikowanych pracowników i rzeczowych aktywów. To jeden z powodów, dla których firmy produkcyjne lub zatrudniające duże zespoły nie powinny szacować wyniku wyłącznie na podstawie kwoty podatku wykazanej w deklaracji CIT.
Trzy reguły wskazują, w którym kraju może pojawić się dopłata
Ta sama nisko opodatkowana działalność może uruchomić różne ścieżki poboru podatku. Krajowy podatek wyrównawczy pozwala Polsce pobrać dopłatę dotyczącą dochodu polskich jednostek, zanim prawo do opodatkowania przejdzie na inne państwo.
- Krajowy podatek wyrównawczy: dotyczy nisko opodatkowanych jednostek w Polsce; dochód pozostaje objęty dopłatą w kraju, w którym został osiągnięty.
- IIR, czyli zasada włączenia dochodu: może obciążyć jednostkę dominującą w państwie, które stosuje tę regułę, w związku z nisko opodatkowanym dochodem jednostek grupy.
- UTPR, czyli zasada niedostatecznie opodatkowanych zysków: pełni funkcję uzupełniającą, gdy dopłata nie została pobrana w ramach IIR; jej część może zostać przypisana do jednostek w innych państwach.
Jeśli polska spółka ma siedzibę w kraju, w którym obowiązuje krajowy podatek wyrównawczy, grupa powinna sprawdzić jego kwalifikację i skutki dla pozostałych reguł. Jeśli jednostka dominująca działa w państwie z IIR, może powstać obowiązek po stronie centrali, nawet gdy polska spółka sama nie płaci lokalnej dopłaty. Reguły te opisuje także dyrektywa Rady (UE) 2022/2523.
Brak dopłaty nie zawsze zamyka obowiązki polskiej spółki
W rozliczeniu może wyjść zerowy podatek, a obowiązki raportowe nadal pozostać. Informacja GloBE i lokalne zeznanie podatkowe to różne obowiązki, więc zastosowanie uproszczenia nie powinno być automatycznie utożsamiane z brakiem formalności.
| Sytuacja | Możliwy skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Grupa nie spełnia progu przychodowego | Polska jednostka co do zasady pozostaje poza zakresem reżimu | Udokumentuj test progu na podstawie skonsolidowanych sprawozdań za właściwe lata |
| Grupa spełnia próg, ale kalkulacja wskazuje zerowy podatek | Obowiązki informacyjne lub zeznanie mogą nadal być wymagane | Oddziel analizę podatku do zapłaty od analizy formularzy i zawiadomień |
| GIR ma złożyć inna spółka z grupy | Może być możliwe centralne raportowanie, ale polska jednostka musi spełnić warunki zwolnienia z lokalnego składania informacji | Ustal podmiot składający GIR, państwo złożenia i wymagane zawiadomienie w Polsce |
| Grupa działa w Polsce przez kilka jednostek | Wyznaczenie jednej spółki do wykonania określonych obowiązków może wymagać formalnego wyboru | Sprawdź, czy wybór został dokonany i czy zawiadomienie złożono w terminie |
Ustawa przewiduje dla informacji o opodatkowaniu wyrównawczym termin do końca 15. miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, a dla pierwszego roku stosowania wydłuża go do 18. miesiąca. Zeznanie podatkowe i wpłatę co do zasady składa się do końca 18. miesiąca, natomiast za pierwszy rok termin wynosi 21 miesięcy. Dla grup z kalendarzowym rokiem podatkowym rozpoczynającym stosowanie zasad w 2025 r. daje to terminy przypadające odpowiednio w 2027 r.; przy innym roku obrotowym trzeba liczyć je od jego zakończenia.
DAC9 upraszcza wspólne raportowanie, ale nie znosi całej polskiej obsługi
Zmiana dotycząca raportowania może ograniczyć powielanie tych samych danych w różnych państwach. DAC9 tworzy ramy dla centralnego składania informacji GloBE i automatycznej wymiany danych między administracjami, dzięki czemu jedno złożenie przez uprawnioną spółkę może zastąpić analogiczne raporty w innych państwach UE, o ile spełnione są warunki.
Nie należy jednak z tego wyciągać wniosku, że polska jednostka przestaje zajmować się lokalnymi formularzami. Lokalne zeznanie dotyczące należnego podatku i informacja o tym, gdzie złożono GIR, mogą nadal wymagać odrębnej obsługi. Ministerstwo Finansów publikuje wzory zawiadomień, w tym formularz GLB-Z2, wykorzystywany do wskazania jednostki składającej informację oraz jurysdykcji jej lokalizacji.
Osobnym źródłem zmian są aktualizacje wytycznych OECD. W pakiecie ze stycznia 2026 r. znalazły się nowe uproszczenia i bezpieczne przystanie, ale nie należy zakładać, że każda nowa reguła OECD automatycznie działa w polskim rozliczeniu bez sprawdzenia jej statusu w przepisach i warunkach kwalifikacji. Materiały OECD dotyczące Modelowych Zasad GloBE pokazują, jak szybko techniczne zasady mogą się zmieniać, dlatego kalkulacja przygotowana dla poprzedniego roku nie zawsze wystarczy dla kolejnego.
Przed zamknięciem roku uzgodnij dane grupowe z lokalnymi księgami
Najwięcej pracy zwykle kryje się w uzgodnieniu danych: centrala potrzebuje informacji w układzie GloBE, a polska spółka prowadzi księgi i rozliczenia według lokalnych reguł. Rozbieżność między raportowaniem grupowym a polskimi danymi może utrudnić zarówno obliczenie stawki, jak i terminowe złożenie formularzy.
Przed zamknięciem roku ustal z centralą, kto przygotowuje kalkulację jurysdykcyjną, kto odpowiada za GIR oraz jakie dokumenty potwierdzają zastosowanie uproszczeń. Następnie osobno sprawdź polskie zeznanie i zawiadomienia. To rozsądniejsza kolejność niż czekanie na finalny wynik, bo nawet przy zerowej dopłacie może pozostać praca raportowa.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady doradcy podatkowego ani analizy dokumentów konkretnej grupy. Przed podjęciem decyzji o kwalifikacji, wyborze uproszczenia lub sposobie złożenia raportu skonsultuj sprawę z doradcą podatkowym, szczególnie gdy grupa korzysta z ulg, ma nietypowy rok obrotowy albo prowadzi działalność w wielu jurysdykcjach.
