Przy planowaniu przelewu za KRUS łatwo przyjąć, że każda osoba w gospodarstwie zapłaci tyle samo co w poprzednim kwartale. W IV kwartale 2026 r. podstawowa składka społeczna wynosi 768 zł za osobę, ale kwota może wzrosnąć ze względu na areał gospodarstwa lub prowadzoną działalność gospodarczą.
Podstawowa składka KRUS to 768 zł kwartalnie za osobę
- 768 zł za kwartał płaci jedna osoba objęta pełnym ubezpieczeniem społecznym w gospodarstwie do 50 ha przeliczeniowych.
- Większy areał może oznaczać dodatkową składkę emerytalno-rentową.
- Działalność gospodarcza rolnika wiąże się z dodatkową składką emerytalno-rentową.
- Składka zdrowotna jest odrębna od społecznej i zależy między innymi od powierzchni gospodarstwa.
- Termin za IV kwartał 2026 r. upłynął 2 listopada 2026 r.
Za jedną osobę zapłacisz 768 zł, jeśli gospodarstwo mieści się w podstawowym progu
Kwota 768 zł dotyczy pełnego ubezpieczenia społecznego jednej osoby w gospodarstwie do 50 ha przeliczeniowych. Składa się z ubezpieczenia emerytalno-rentowego oraz wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego. Aktualne zestawienie kwartalne publikuje KRUS.
Przy kilku osobach ubezpieczonych kwotę podstawową liczysz osobno dla każdej z nich. Dla rolnika i małżonka objętych pełnym zakresem daje to 1536 zł za kwartał, o ile nie dochodzą składki zależne od areału ani działalności. Uważam, że właśnie rozdzielenie kwoty „za osobę” od dodatkowych obciążeń gospodarstwa najczęściej zapobiega pomyłce w domowym budżecie.
Areał powyżej 50 ha podnosi składkę emerytalno-rentową
Próg dotyczy hektarów przeliczeniowych, a nie prostego odczytu powierzchni z mapy czy aktu własności. Po przekroczeniu 50 ha KRUS nalicza dodatkową składkę emerytalno-rentową, której wysokość rośnie wraz z kolejnymi przedziałami areału.
Przykładowo, przy gospodarstwie mającym 80 ha przeliczeniowych trzeba uwzględnić dodatkową składkę przewidzianą dla przedziału powyżej 50 ha do 100 ha. Nie dolicza się jej każdej osobie z gospodarstwa: jest związana z rolnikiem prowadzącym gospodarstwo. Przy wyliczeniu konkretnej należności sprawdź tabelę właściwą dla danego kwartału, bo stawki aktualizowane są w cyklu kwartalnym.
Działalność gospodarcza może oznaczać dodatkową należność
Rolnik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą może pozostać w KRUS tylko po spełnieniu ustawowych warunków. Sam fakt posiadania gospodarstwa nie przesądza więc o prawie do ubezpieczenia w KRUS ani o wysokości płatności.
W takim przypadku naliczana jest dodatkowa składka emerytalno-rentowa, a jej wymiar uwzględnia także powierzchnię gospodarstwa. Jeśli działalność została rozpoczęta, zawieszona albo zmieniły się okoliczności ubezpieczenia, sprawdź swoją sytuację bezpośrednio w KRUS. Kasa wskazuje, że zmiany wpływające na ubezpieczenie należy zgłosić w ciągu 14 dni.
Składka zdrowotna jest osobna i nie zawsze płaci ją rolnik
W przelewie nie należy utożsamiać składki społecznej z ubezpieczeniem zdrowotnym. Zasady KRUS przewidują, że za gospodarstwo rolne o powierzchni poniżej 6 ha przeliczeniowych składkę zdrowotną finansuje budżet państwa. Przy powierzchni od 6 ha przeliczeniowych rolnik opłaca ją według stawki powiązanej z liczbą pełnych hektarów przeliczeniowych.
Dlatego rachunek „768 zł razy liczba osób” może nie pokazywać całej kwoty do zapłaty, ale też nie każda osoba musi dopłacać składkę zdrowotną z własnych środków. Zasady ubezpieczenia zdrowotnego w KRUS rozdzielają ten obowiązek od składek społecznych. To rozróżnienie przydaje się szczególnie wtedy, gdy kwota w rocznej informacji nie odpowiada prostemu mnożeniu składki przez liczbę osób.
Gdy kwota albo termin się nie zgadza, sprawdź konto i rodzaj składki
Nie każda różnica oznacza błąd w rozliczeniu. Przyczyną może być dodatkowa składka za areał lub działalność, odrębna należność zdrowotna albo krótszy okres podlegania ubezpieczeniu. Poniższa tabela pomaga ustalić, od czego zacząć:
| Sytuacja | Możliwa przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Kwota jest wyższa niż podstawowa za osobę | Dodatkowa składka za areał lub działalność, ewentualnie składka zdrowotna | Sprawdź osobno ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz wymiar składki w informacji KRUS |
| Ubezpieczenie zaczęło się lub skończyło w trakcie miesiąca | Składka może być obliczona proporcjonalnie do liczby dni podlegania | Porównaj okres ubezpieczenia z danymi na koncie KRUS |
| Nie masz aktualnego przekazu kwartalnego | Od 2026 r. zmienił się sposób informowania o należnościach | Sprawdź informację w eKRUS albo skontaktuj się z placówką KRUS |
| Termin płatności minął | Może powstać zaległość i naliczenie odsetek | Sprawdź saldo, ustal prawidłową kwotę i ureguluj należność; przy rozbieżności wyjaśnij ją z KRUS |
Od 1 kwietnia 2026 r. KRUS zastąpił dotychczasowe przekazy kwartalne informacjami o składkach społecznych i zdrowotnych, a w razie zmiany kwoty ma przekazywać aktualizację. Brak papierowego przekazu nie zwalnia z opłacenia składki. Za IV kwartał 2026 r. termin płatności dla rolników, małżonków i domowników przypadł 2 listopada, ponieważ ustawowy koniec października wypadał w sobotę, a kolejny dzień był świętem.
Przed przelewem rozdziel należności i sprawdź saldo
KRUS prowadzi odrębne rachunki dla ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, więc nie łącz obu wpłat w jednym przelewie. W tytule podaj numer UNO, imię i nazwisko płatnika oraz rodzaj ubezpieczenia. Jeśli masz zaległość, wpłata może zostać zaliczona na najstarszą należność, dlatego samo przepisanie kwoty z poprzedniego kwartału bywa ryzykowne.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani indywidualnej informacji z KRUS. Przy zaległości, zmianie statusu ubezpieczenia lub sporze o wysokość składki skonsultuj rozliczenie z właściwą placówką Kasy, zanim uznasz kwotę za błędną albo wyślesz korektę.
